Gameverslaving

02-02-2010

‘Verslavende werking games verzwegen’

Nu.nl kopte deze geweldige titel er in: in dit artikel, gebaseerd op een onderzoek van het Rotterdamse onderzoeksbureau IVO. Boem, daar gaan we weer. Wat is het toch met de media dat ze telkens de gamers op hun horens nemen?

Gamen is fout.
Gamers zijn de seriemoordenaars van de toekomst. Ze genieten van geweld en porno, ze stinken door slechte hygiëne, ze zijn enorm asociaal en hebben geen vrienden buiten hun online netwerk. Ook zijn ze allemaal contact gestoord, gebruiken ze alle drugs die maar bestaan om door te kunnen gaan, leven ze bij mama op zolder en hebben ze altijd domme T-shirts met nerdteksten aan. Last: ze worden snel kaal, ze zitten onder de puisten, ze eten enkel pizza en ze drinken enkel energydrinks.

Om zo’n levenstijl te kiezen, moet je toch wel verslaafd zijn aan games?

Verdoemhoekje
Dat, dames en heren, is hoe de gamer weer verder in het verdoemhoekje geschoven wordt. Echter is de aanval dit maal niet geopend op de gamer zelf, maar op de gamefabrikant die zijn spelletjes expres verslavend maakt. Hierdoor gaat deze toch al wat sneue bevolkingsgroep zich nog minder kan verzetten tegen de verleiding van het digitale plezier, om vervolgens verder kansloos de neerwaartse spiraal af te glijden.

Radio 1: Een genuanceerd verhaal
Gelukkig had ik gisterenavond het genoegen om de toelichting van Bureau IVO op het Radio 1 journaal te horen, waar ze zelf hun onderzoek toelichtten. Natuurlijk werd het item weer aangekondigd met de muziek van de game Tetris, wat gelukkig door één van de uitgenodigde specialisten professioneel herkend werd als Super Mario.

Van wat wij horen in de interviews, heeft Bureau IVO een andere insteek dan hoe Nu.nl en Trouw het laten overkomen. Volgens schattingen van Bureau IVO zouden zo’n 30.000 tot 80.000 gamers een gameverslaving hebben.

Gameverslaving
Los van het feit dat de wetenschap het nog niet erkend heeft als verslaving, kwamen ze hierbij met heldere symptomen: niet los kunnen laten, je fysiek ongemakkelijk voelen als je niet aan het gamen bent en ook als je met andere zaken bezig bent, blijf je in je hoofd met de game bezig.

Hier ging iemand uit het panel al op in: “Maar is dit dan een fase, of blijft dit voortduren?”. De vraagsteller gaf hierbij aan dat zijn kinderen ook van “verslaving naar verslaving hobbelden”: ze ontdekten MSN en stortten zich hier intensief op. Vervolgens werd Youtube ontdekt en gingen ze hier weer helemaal mee uit hun bol. Daarna kwam er weer wat anders. Dat had Bureau IVO niet onderzocht, dus dat wisten ze niet.

Hoe is dit anders dan een kind tijdens de zomervakantie een nieuwe voetbal geven? Het kind gaat er ’s morgens mee naar buiten en komt ’s avonds pas na herhaaldelijk aandringen van de ouders weer binnen voor het avondeten, om vervolgens weer, als het even kan tot het donker wordt, de straat op te gaan.

Spontaan voorbij
Ook zat Kees Romkes in de studio, om te vertellen over zijn verslaving. Door zijn gamegedrag heeft bijvoorbeeld zijn vriendin de relatie verbroken, dus was hij verslaafd aan gamen. Echter geeft hij zelf ook aan ‘gestopt’ te zijn met gamen omdat hij een nieuwe baan had. Een nieuwe uitdaging in zijn leven en van de ene op de andere dag was de verslaving ten einde? Toch ken ik maar weinig verhalen van mensen die om dergelijke redenen, zonder bijwerkingen, ineens kunnen stoppen met drugsgebruik of gokken.

Getallen
Daarna ging de onderzoeker verder met vertellen dat de getallen een beetje geschat zijn. Deze 30.000 tot 80.000 mensen zijn zo’n 2% van de offline gamers (mensen die niet op internet spelen) en zo’n 5% van de online gamers.

Dit zou twee dingen betekenen: Nederland kent 1.000.000 online gamers, waarvan zo’n 950.000 op een gezonde wijze spellen speelt op het internet. Voor een verslavend fenomeen vind ik het getal wel heel frappant. Roken is verlavend, de verslaving heeft dan ook een 100% score. Sommigen zijn meer verslaafd dan anderen (hoe erg de verslaving precies is), maar het goedje is verslavend. Naastdat ik 1.000.000 online gamers wel heel voorzichtig geschat vindt, ben ik niet onder de indruk van deze getallen.

Gameverslaving, of één van de vele alternatieven voor de werkelijkheid?
Geloof ik niet in gameverslaving? Ja, natuurlijk wel! Ik heb het ook zien gebeuren. Toch typeert het type mens dat hier voor valt niet als gamer, maar als iemand die een probleem heeft en een uitweg uit het dagelijkse leven zoekt. Of dat nu fulltime treintjes maken en ermee spelen is of gaming: we hebben het hier over een mens met problemen, welke een alternatief zoekt voor de maatschappij.

Mensen die dag en nacht hun auto verbouwen, mooi maken, meten, poetsen, tentoonstellen, gegevens uitwisselen, spotten enzovoort, hebben die niet hetzelfde? Zij hebben iets gezocht waarin ze uitblinken, zodat ze daar iemand zijn die ze op werk of in de relatiesfeer niet zijn. Ook bij deze autofanaten zal veruit het merendeel niet zorgen dat ze geen brood meer kunnen kopen dankzij die te dure uitlaat, maar er zijn ook mensen die zich daarin verliezen.

Gamefabrikanten maken spellen verslavend.
Gamefabrikanten maken spellen verslavend door slimme dingetjes toe te voegen. Ik hoop toch echt dat iedereen bij deze zin begrijpt dat dit de dingetjes zijn die maken dat ik en anderen het spel kopen: het zijn de dingen die een spel leuk maken. Als je kan promoveren in een spel heb je die beleving en kan je jezelf met andere enthousiastelingen vergelijken: “Heb jij dat al? Hoe ver ben je?”. Als je dat eruit haalt, maak je het een game met een dimensie minder.

De gamefabrikant tracht leuke spellen te creëren en zal inderdaad die elementen toevoegen die het publiek lijkt te waarderen. De gamefabrikant wil namelijk geld verdienen en, zoals bij iedere fabrikant van luxe artikelen, doet hij dat door zijn product af te stemmen op de wensen van de consument.

Stelt u zich weer het voorbeeld van de auto voor: men vindt hem zo leuk omdat hij hard kan rijden en omdat je dat zelfs nog kan opvoeren. Dan begrenzen we de auto op 50pk, ondanks wat die persoon ermee doet. Dat zal wel zorgen dat hij het niet meer leuk vindt! Vreemde stap voor een luxeartikel, niet waar?

Advies van IVO
Het meest grappige was nog toen de interviewer vroeg of de overheid moest ingrijpen, wetten maken of paal en perk stellen: “Nee, want veruit het merendeel van deze mensen gamed gezond en heeft geen probleem. Het is een verschrikkelijk kleine minderheid”.

Toen de interviewer vroeg of er dan een waarschuwing ‘verslavend’ op de games moest: “Nee, want dat maakt het alleen maar spannender voor de jeugd en werkt averechts”.

Het doel van IVO
Zoals ik IVO hoorde, is het een onderzoeksbureau dat heeft ontdekt dat er mensen zijn met gedragsproblemen. IVO wil graag dat deze mensen makkelijker hulp vinden dan nu het geval is. Ze weten niet hoe verslavend het precies is. Ze weten niet hoeveel mensen werkelijk verslaafd zijn (lijkt me ook moeilijk zonder erkende definitie) en ze weten niet of het een fase is. Ze wijzen enkel op het bestaan van een probleem en vragen om een verbetering. Eigenlijk vond ik IVO wel goed: ze waren helder, eerlijk en redelijk genuanceerd. Helaas reageert de media weer net dat tikje anders.

Mijn standpunt
Ik sta er wel achter: als je vindt dat je afwijkend gedrag hebt en vast zit aan wat je doet (of het nou gamen, vliegeren of modeltreintjes zijn): zoek hulp. Er zijn meer dan genoeg instanties die je kunnen helpen.

Waar ik niet achter sta: iemand die 5 avonden in de week zijn hobby uitoefent in de sportschool is gezond, iemand die 5 avonden in de week zijn hobby uitoefent door met vrienden te gamen is ziek. Verschillende mensen, verschillende hobbies! Of vindt u postzegels verzamelen ook het mooiste wat er is? Kunt u geen Opel Corsa bekijken zonder dat u er een andere uitlaat onder wilt schroeven? Kunt u geen persoon zien mountainbiken zonder dat u ook moet? Doe waar je zin in hebt, maar houd gewoon maat aan!

Kinderen en verslaving
Dan nog de laatste link die we altijd leggen: het weerloze kind. En daar heeft u wel de vinger op de zere plek. Elk kind doet het liefst non-stop wat hij leuk vindt. Onbeperkt snoep, ijs en chips vreten, achter de tv hangen, gamen, buiten spelen, verzin het maar. Een ouder hoort zijn kind aan regels te binden en te leren dat dingen mogen, maar met mate! Dit is standaard opvoeding. Er is geen kind dat op zijn vierde verjaardag vond dat hij maar eens iets anders moest gaan doen dan wat hij nu leuk vond, omdat het wellicht negatief kan zijn voor zijn ontwikkeling en deelname aan de maatschappij.

Deze column is geschreven door Steph Janssen, gaming specialist, met bijdragen van Alessandro Angelone, Jeroen den Hartog en Stefan Mennes.

Links bij dit artikel:

Met het oog op morgen Radio1 (mp3 audio, vanaf 34:30)

Standpunt Cafe Radio1 (mp3 audio, vanaf 08:12)

It’s all in the Games (een blog en boek over gaming, voordelen, nadelen en opvoeding (aanrader!))

Het artikel in Trouw (met vele interessante reacties)

Nu.nl (nieuwsbericht)

Wilt u reageren op deze column, stuur dan een E-mail naar info@duh-events.nl. Indien uw reactie waardevol wordt geacht, zullen wij deze plaatsen. U ontvangt in ieder geval inhoudelijke reactie terug.